Sen üç kişisin. Senin, benim ve hepimizin içinde üç farklı yan var ve bu üç yan, üç farklı insanmış gibi davranıyor.
Sen ve ben birbirimizden ne kadar farklıysak, onlar da birbirlerinden o kadar farklılar. Senin ve benim kendimizi anlamamız, farklı zamanlarda neyi neden yaptığımızı bilmemiz için bu üç yanımızla tanışmamız gerekiyor.
Haydi, gelin Transaksiyonel Analiz (TA)’in dayandığı temel görüşleri olan Ebeveyn, Yetişkin ve Çocuk (EYÇ) modeli ile ilerleyelim…
Transaksiyonel Analiz teorisinin temeli, ego durumlarına dayanır. Ego durumları, bireyin kişiliğinin yansıması olarak belirli bir zamanda ortaya çıkan düşünce, duygu ve davranışlarla ilişkili üçlü bir takımdır. Ego durumları, bireyin çevresiyle ilişkileri sonucu ortaya çıkan kişisel yaşantılarından oluşur. Bu kişisel yaşantılar da bireyin benliğini meydana getirir. Bireyin benliği her an değişiklik gösterebilir. Benlikteki bu değişimler de ego durumları olarak ortaya çıkmaktadır.
“Ebeveyn Ego Durumu”, “Yetişkin Ego Durumu” ve “Çocuk Ego Durumu” olmak üzere üç bölümde tanımlanmıştır. Danışana yapılan “Ego Benlik” testiyle daha iyi bir yol almak ve uyumlanmak bizi çözüme ulaştıracaktır. Burada inançlar ve duygular önemli. Danışanın öncelikli hangi ego benliğinde olduğuna bakıyoruz. Koçluk soruları ile ilerlerken aşağıdaki örnek sorularla seansımızı sürdürüyoruz.
1. Överken övgü alırken nasıl davranıyorsunuz?
2. Eleştirirken nasıl davranıyorsunuz?
3. Güvenirken nasıl davranıyorsunuz?
EBEVEYN EGO BENLİK NASIL OLUR?
“Kimse hatasız değildir.” (Cowper)
Değerler, inançlar, kurallar, kalıplar…
Bazen ebeveynlerimden birinin ya da benim için ebeveyn figürü olan başka birinin bir kopyası gibi davranabilir, düşünebilir ya da hissedebilirim. Bunu yaptığım zaman ebeveyn ego durumundayım.
YETİŞKİN BİR EGO BENLİK NASIL OLUR?
“Düşünüyorum öyleyse varım.” (Descardes)
Yetişkin bir ego benliğin vermiş olduğu davranış, kararlar, tercihler, somut, sahici…
Eğer çevremde burada ve şimdide, olanlara tepki olarak davranıyor, düşünüyor ve hissediyorsam ve erişkin bir insan olarak bana uygun becerileri kullanıyorsam Yetişkin ego durumundayım demektir.
ÇOCUK EGO BENLİĞİ NEDİR?
“Küçükte olsam, çocukta olsam duygularım hiç de küçük değil.” (Harried Bird)
İhtiyaçlar, korkular, duygular…
Çocuk ego tarafımız kişiliğimizin en önemli bölümüdür. Bazen çocukluğumdaki davranış, düşünme ve hissetme biçimlerine geri dönebilirim. Yaşım, eğitim düzeyim, cinsiyetim ne olursa olsun bir birey olarak çocuk ego durumunu sergileyebilirim. Çocuk ego durumu kişiliğimizin az gelişmiş veya çocuksu yanı olarak değerlendirilmemelidir.
Danışanla uyum içerisinde ve onu aynalamaya hazır olan koç, dört adımda koçluk modeliyle seansa hazırdır.
Soru soruyoruz.
Dinliyoruz.
Geri dönüt veriyoruz.
KARARLAR VE TAAHHÜTLER
Transaksiyonel Analiz (TA)insan ilişkilerini ve iletişimini anlamak için bir modeldir . İlk olarak Dr. Eric Berne tarafından geliştirilmiş olup bugün MCC Fatih Elibol’ ekolünden gelen koçların kullandığı en önemli iletişim kuramıdır .
Danışanla birlikte elde edilen farkındalıkla birlikte sonuca doğru ilerlerken kalıcı çözümler ve sürdürülebilir hedefler konusunda aşağıdaki örnek sorularla karşılıklı bir analiz durumu oluşturulur .
Burada neyi fark ettin?
Bu fark ettiğin sana ne yaşatıyor?
Peki, şimdi nerden başlamak istersin?
Gülcan Çoban
Uzman Koç
